Porty potrzebują nie tylko celów klimatycznych, lecz także danych o dostępnej energii, stanie sieci, kosztach i możliwościach technicznych. Po kilkunastu miesiącach realizacji projekt DeCoInter ma już gotowe analizy regionalne, prototyp narzędzia cyfrowego, koncepcję systemu OPS oraz materiały o paliwach alternatywnych. Teraz partnerzy łączą te elementy w rozwiązania, które mają ułatwiać planowanie konkretnych inwestycji.
DeCoInter jest realizowany w ramach programu Interreg Południowy Bałtyk. Liderem projektu jest Stowarzyszenie Polskich Regionów Korytarza Transportowego Bałtyk Adriatyk, które koordynuje współpracę partnerów oraz dba o powiązanie analiz, prac technicznych i działań prowadzonych w portach. Projekt nie ogranicza się już do rozpoznawania potrzeb. Coraz więcej pracy dotyczy narzędzi, które pozwolą portom porównywać warianty transformacji i wybierać rozwiązania dopasowane do lokalnych warunków.
Punktem wyjścia były dwa pytania. Z jakich źródeł energii mogą korzystać porty Południowego Bałtyku i co w praktyce utrudnia ich transformację?
Pierwszy z ukończonych raportów porównuje potencjał morskiej energii odnawialnej w Polsce, Niemczech, Danii, Szwecji i Litwie. Obejmuje morską energetykę wiatrową, energię słoneczną, energię fal i pływów, biomasę oraz gotowość infrastruktury portowej. Z analizy wynika, że największe znaczenie będzie miała energetyka wiatrowa na morzu. Sama produkcja energii jednak nie wystarczy. O możliwości jej wykorzystania przez porty zdecydują przepustowość sieci, dostęp do nowych przyłączy i rozwój magazynowania energii. Drugi raport pokazuje sytuację z perspektywy portów, terminali, administracji i przemysłu. Najczęściej wskazywane ograniczenia to wysokie koszty inwestycji, niewystarczająca moc sieci, długie procedury, braki infrastrukturalne i niedobór specjalistycznych kadr. Dokument porządkuje te problemy i wskazuje, gdzie potrzebna jest współpraca portów, miast, operatorów sieci, administracji i inwestorów.
Z tych ustaleń wyrasta narzędzie cyfrowe DeCoInter. Ma ono pomagać portom w identyfikowaniu źródeł emisji, porównywaniu terminali, analizowaniu elektryfikacji, systemów OPS i zmiany paliwa oraz szacowaniu możliwej redukcji CO₂ i kosztów. Narzędzie będzie miało konstrukcję modułową, dzięki czemu będzie można je stosować w portach o różnej wielkości i strukturze. Funkcjonalny prototyp, obejmujący kalkulator emisji CO₂, moduły terminalowe i panel wyników, został przedstawiony partnerom w marcu 2026 roku. Obecnie dopracowywane są model danych, funkcje użytkowników, bezpieczeństwo oraz sposób prezentowania wyników. Zgodnie z harmonogramem finalna implementacja jest planowana do końca września 2026 roku.
Równolegle przygotowywane są rozwiązania dla portów pilotażowych. Dla Szczecina i Świnoujścia powstała koncepcja systemu OPS, czyli zasilania statków energią elektryczną z lądu podczas postoju. Analiza obejmuje Terminal Promowy w Świnoujściu oraz Nabrzeża Fińskie i Norweskie w Szczecinie. Porównuje warianty techniczne, zapotrzebowanie na moc, koszty, harmonogram i wymagania formalne. W Kłajpedzie opracowano natomiast studium dotyczące infrastruktury elektroenergetycznej portu. Dokument analizuje istniejącą sieć, przyszłe zapotrzebowanie na energię, rozwój OPS, produkcję wodoru, instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii oraz odporność infrastruktury na zakłócenia. Na tej podstawie wskazano możliwe kierunki modernizacji systemu zasilania.
Osobny nurt prac dotyczy paliw alternatywnych. Powstał zestaw materiałów poświęconych bioLNG, metanolowi, wodorowi, amoniakowi, LPG i systemom OPS. Materiały porównują dojrzałość technologii, wymagania infrastrukturalne, kwestie bezpieczeństwa i potencjał ograniczenia emisji. Pokazują też, że wybór rozwiązania musi uwzględniać profil portu, rodzaj obsługiwanych statków, dostępność paliwa i koszty inwestycji. W kwietniu 2026 roku na Uniwersytecie Morskim w Gdyni odbyło się seminarium poświęcone łańcuchowi dostaw zielonych paliw. Przedstawiciele portów, producentów, armatorów, administracji i środowiska eksperckiego omawiali warunki produkcji, transportu, magazynowania i bunkrowania. Zebrana wiedza jest obecnie wykorzystywana do budowy modelu scenariuszowego, który ma pomóc portom ocenić, które paliwo jest realistyczne w danych warunkach, jak powinien wyglądać jego łańcuch dostaw oraz jakich inwestycji, procedur i kompetencji będzie wymagało wdrożenie.
Pełne raporty i materiały są publikowane na stronie projektu DeCoInter. https://bac.pl/decointer/
Aktualności, relacje z wydarzeń oraz rozmowy eksperckie DeCoInter Talks można śledzić na profilu projektu w LinkedIn.
